Αν έχεις βρεθεί ποτέ να σκαρφαλώνεις στο πάνω ράφι της ντουλάπας για να κρύψεις δώρα, να τσιμπολογάς στα κρυφά τα μπισκότα που υποτίθεται πως προορίζονταν για τον Άγιο Βασίλη ή να αυτοσχεδιάζεις απαντήσεις του τύπου «ε, μάλλον μικραίνει όταν μπαίνει στην καμινάδα», τότε ξέρεις πολύ καλά ότι τα Χριστούγεννα έχουν και μια μικρή… θεατρική σκηνή από πίσω. Κι όμως, αυτό το παιχνιδιάρικο ψέμα όχι μόνο δεν πληγώνει το παιδί σου, αλλά γίνεται κι ένα από τα πιο γλυκά κομμάτια της παιδικής του ανάμνησης, εκείνα που θυμόμαστε κι εμείς χρόνια μετά και λίγο χαμογελάμε με τον εαυτό μας.
Η φαντασία σαν προσωπικός χάρτης του παιδιού
Τα πρώτα χρόνια, το παιδί δεν «διαβάζει» τον κόσμο όπως εμείς. Τον χτίζει. Με ιστορίες, εικόνες, μαγικούς χαρακτήρες και πλάσματα που χωράνε κάτω από το κρεβάτι ή πίσω από την κουρτίνα. Ο Άγιος Βασίλης, λοιπόν, δεν μπαίνει στη λίστα με τα ψέματα. Μπαίνει στην ίδια κατηγορία με τον δράκο που φυλάει το κάστρο, τη νεράιδα που κρύβεται μέσα στο χιόνι ή τον ποντικό που μιλάει. Μέχρι περίπου τα επτά τους χρόνια, τα παιδιά δεν έχουν αυτή την απόλυτη γραμμή ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, κι αυτό δεν είναι ούτε αφέλεια ούτε «μπέρδεμα», είναι αναπτυξιακό στάδιο. Η μαγεία τούς δίνει χώρο να νιώσουν ασφάλεια, χαρά, περιέργεια, να φτιάξουν ιστορίες και να πειραματιστούν με τον κόσμο χωρίς όρια.
Πώς φτάνουν τελικά στην αλήθεια
Κάποια στιγμή όμως, όπως όλα, η αλήθεια εμφανίζεται σιγά σιγά. Ένα σχόλιο στο σχολείο, μια ερώτηση που πάει κατευθείαν στο θέμα, ένα δώρο που δεν έκρυψες τόσο καλά, όλα λειτουργούν σαν μικρά κομμάτια ενός παζλ. Τα παιδιά δεν «σοκάρονται». Αντίθετα, κάνουν αυτό που κάνουν πάντα: παρατηρούν, συγκρίνουν, αμφισβητούν και ενώνουν τα δεδομένα. Οι ειδικοί μάλιστα λένε ότι η στιγμή που καταλαβαίνουν τι συμβαίνει είναι περισσότερο μια μικρή νίκη του μυαλού παρά μια συναισθηματική κατάρρευση. Είναι σαν να λύνουν έναν γρίφο που παρακολουθούσαν καιρό.
Δεν ραγίζει η εμπιστοσύνη
Πολλοί γονείς αγχώνονται πως η αποκάλυψη θα εκληφθεί ως «προδοσία». Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ πιο ήρεμη και, θα μου επιτρέψεις, πολύ πιο λογική. Τα παιδιά δεν αντιδρούν σαν να τους είπες ψέματα για κάτι σοβαρό, γιατί η αλήθεια δεν έρχεται με θεατρικό τρόπο. Τη βρίσκουν μόνα τους, σταδιακά, με τη δική τους λογική. Και ξέρουν πολύ καλά ότι όποιος κι αν έβαζε τα δώρα κάτω από το δέντρο, το έκανε με αγάπη. Δεν σπάει η σχέση, ούτε η εμπιστοσύνη. Αυτό που μένει είναι η τελετουργία, η προσμονή, η ζεστασιά στο σπίτι.
Η μαγεία αλλάζει μορφή, δεν εξαφανίζεται
Ο Άγιος Βασίλης μπορεί να μην κάνει πραγματικές βόλτες με έλκηθρο, αλλά το αποτύπωμά του στην παιδική μνήμη είναι απολύτως αληθινό. Είναι εκείνη η ωραία αγωνία του «τι θα βρω το πρωί», η γλύκα του να πιστεύεις ότι ο κόσμος γίνεται λίγο πιο μαγικός κάθε Δεκέμβρη, η αίσθηση ότι υπάρχει καλοσύνη γύρω μας. Κι όσο μεγαλώνουμε, ανακαλύπτουμε πως αυτή η μαγεία δεν χάνεται, απλώς αλλάζει χέρια. Τη δημιουργείς εσύ, όταν ψάχνεις την τέλεια κρυψώνα για τα δώρα, όταν βγάζεις τις κάλτσες με τους τάρανδους, όταν βλέπεις τα μάτια του παιδιού σου να λάμπουν όπως κάποτε έλαμπαν και τα δικά σου.
Αυτό είναι το πραγματικό θαύμα των Χριστουγέννων, και πίστεψέ με, δεν χρειάζεται καμινάδα για να περάσει μέσα στο σπίτι.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα Κατσαρού και λάτρης της γραφής. Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης, και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σας. Είστε έτοιμοι για αυτό το ταξίδι;