Όταν αποκτάς παιδί, ανακαλύπτεις μια νέα οικονομική πραγματικότητα, το πορτοφόλι σου έχει περισσότερη κινητικότητα από εσένα. Ανοίγεις το φερμουάρ και μοιάζει να έχει προηγηθεί μαγικό κόλπο εξαφάνισης. Κι όσο κι αν θέλεις να συνεχίσεις αυτή τη μικρή θεατρική παράσταση, ξέρεις βαθιά μέσα σου ότι κάποια στιγμή πρέπει να εξηγήσεις στο παιδί σου πώς λειτουργεί το χρήμα στον πραγματικό κόσμο. Όχι με βαρετές αναλύσεις, αλλά με απλές ιδέες που μπορεί να τις κατανοήσει και να τις εφαρμόσει χωρίς να νιώσει ότι γράφεται άθελά του σε οικονομική σχολή.
Το μάθημα του «ό,τι φεύγει, δεν επιστρέφει»
Η πρώτη αλήθεια που χρειάζεται να μάθει είναι ότι τα χρήματα τελειώνουν. Δεν ανανεώνονται αυτόματα σαν τη συνδρομή στο Netflix. Ένα σταθερό χαρτζιλίκι, μικρό, συγκεκριμένο, σταθερό, είναι η πιο πρακτική μέθοδος για να αντιληφθεί τη σχέση «ξοδεύω-μένω χωρίς». Με τον καιρό θα αρχίσει να σκέφτεται πότε θέλει πραγματικά να αγοράσει κάτι και πότε απλώς βαριέται. Και αν θέλεις να κάνεις το μάθημα λίγο πιο ζωντανό, δώσε του τον ρόλο του «οικογενειακού διαχειριστή» για μία έξοδο. Δώσε ένα budget και άφησέ το να αποφασίσει τι χωράει και τι όχι. Η ατάκα «μάλλον δε φτάνουν» θα ακουστεί γρήγορα, αλλά το βλέμμα περηφάνιας όταν καταφέρει να μείνει και κάτι στο τέλος, θα τα αποζημιώσει όλα.
Ο τόκος, μια έννοια που ακούγεται βαρετή αλλά είναι σχεδόν έργο φαντασίας
Για ένα παιδί, η λέξη «τόκος» μοιάζει με λέξη από λεξιλόγιο ενηλίκου που δεν έχει καμία θέση δίπλα στα Lego. Ωστόσο, η λογική του τόκου είναι από τις πιο συναρπαστικές ιδέες για να καταλάβει τι σημαίνει «αφήνω κάτι να μεγαλώσει». Μπορείς να ξεκινήσεις χωρίς καμία εξίσωση. Ένας κουμπαράς που ανοίγει κάθε λίγους μήνες ή ένας απλός λογαριασμός όπου βλέπει το ποσό να αυξάνεται είναι αρκετός για να το πείσει ότι η υπομονή έχει ανταμοιβή. Και όταν δει ότι αυτό που έβαλε τον Μάρτιο είναι περισσότερο τον Ιούνιο, το μάθημα έχει ήδη πετύχει. Εδώ, έχω μια μικρή ιστορία να πω… μιας και η αδερφή μου μικρή ειχε ζωγραφίσει κάτι σαν παιδάκι σε μια κόλλα χαρτί, το ειχε ονομάσει “Ο Τόκος” και μετά το φοβόταν… φοβόταν τη ζωγραφιά της! Ο τόκος όμως είναι μια έννοια που τα παιδιά δεν πρέπει να φοβούνται αλλά να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται!
Το ρίσκο ως τρόπος να μην φοβηθεί το άγνωστο
Το παιδί χρειάζεται να μάθει και κάτι άλλο, ότι η απόλυτη ασφάλεια δεν οδηγεί πάντα μπροστά. Κάποιες φορές πρέπει να πάρεις ένα μικρό ρίσκο για να έχεις μεγαλύτερο όφελος. Όχι τρομακτικά ρίσκα, ούτε τοποθετήσεις ενηλίκων, απλά παραδείγματα.
Πες του, για παράδειγμα, ότι τα χρήματα που μένουν ακίνητα χάνουν σιγά-σιγά την αξία τους λόγω ακρίβειας. Αντίθετα, όταν χρησιμοποιούνται με τρόπο έξυπνο, μπορεί να αυξηθούν, ακόμα κι αν δεν αυξάνονται πάντα με τον ίδιο ρυθμό. Μπορεί να το καταλάβει και μέσα από τα παιχνίδια του: σε πολλά videogames, η αξία αλλάζει ανάλογα με τη σπανιότητα. Το ρίσκο υπάρχει, αλλά μπορεί να αποδώσει.
Δε θες να γίνει λογιστής, απαραίτητα, αλλά θες να είσαι σίγουρος
Κανένας γονιός δεν ονειρεύεται έναν μικρό οικονομολόγο που διαβάζει για τα επιτόκια πριν κοιμηθεί. Αυτό που θες είναι να μπορεί να σταθεί στα πόδια του όταν έρθει η ώρα να διαχειριστεί τον πρώτο του μισθό. Να ξέρει ότι το χρήμα έχει όρια, έχει κανόνες, αλλά δίνει και δυνατότητες. Κι όσο πιο νωρίς μάθει να το σέβεται, τόσο πιο ήρεμα θα βαδίζει ως ενήλικας. Γιατί μπορεί τα λεφτά να μην εμφανίζονται με μαγικά, αλλά όταν τα προσέχεις λίγο, όταν τα αφήνεις να αναπνεύσουν και όταν δεν τα φοβάσαι, γίνονται ένα εργαλείο που σε στηρίζει αντί να σε κυνηγά.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα Κατσαρού και λάτρης της γραφής. Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης, και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σας. Είστε έτοιμοι για αυτό το ταξίδι;