Το ψηφιακό περιεχόμενο όπως το ξέραμε αλλάζει με φόρα και η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη μπει για τα καλά στο παιχνίδι. Βίντεο, εικόνες, διαφημίσεις, αναρτήσεις στα social media. Όλο και περισσότερα από αυτά δεν γεννιούνται πια στο μυαλό ενός ανθρώπου, αλλά σε κάποιον αλγόριθμο που δουλεύει ασταμάτητα και μας το υπενθυμίζει με κάθε scroll. Και ναι, οι δυνατότητες είναι εντυπωσιακές. Τα εργαλεία είναι γρήγορα, φθηνά, προσβάσιμα. Παράλληλα όμως, εκεί που ανοίγουν πόρτες, ξεφυτρώνουν και ερωτήματα. Γιατί άλλο ποσότητα κι άλλο ποιότητα. Κι εδώ αρχίζει να μυρίζει λίγο καμένο pixel. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, πάνω από το 20 τοις εκατό των βίντεο που εμφανίζει ο αλγόριθμος του YouTube σε νέους χρήστες ανήκουν σε αυτό που πλέον αποκαλείται AI slop. Δηλαδή περιεχόμενο χαμηλής ποιότητας, φτιαγμένο μαζικά από τεχνητή νοημοσύνη, με μοναδικό στόχο τις προβολές και κατ’ επέκταση τα έσοδα.
Η εταιρεία επεξεργασίας βίντεο Kapwing ανέλυσε 15.000 από τα πιο δημοφιλή κανάλια YouTube παγκοσμίως, τα εκατό κορυφαία σε κάθε χώρα. Το αποτέλεσμα σηκώνει φρύδι. Διαπιστώθηκε ότι 278 κανάλια περιέχουν αποκλειστικά AI slop. Αυτά τα κανάλια συγκεντρώνουν πάνω από 63 δισεκατομμύρια προβολές και 221 εκατομμύρια συνδρομητές, αποφέροντας περίπου 117 εκατομμύρια δολάρια ετησίως. Καθόλου άσχημα για περιεχόμενο που δεν είχε ποτέ ανθρώπινη έμπνευση.
Οι ερευνητές έκαναν και ένα απλό αλλά αποκαλυπτικό πείραμα. Δημιούργησαν έναν νέο λογαριασμό στο YouTube και άφησαν τον αλγόριθμο να κάνει τη δουλειά του. Από τα πρώτα 500 βίντεο που προτάθηκαν, τα 104 ήταν AI slop. Και περίπου το ένα τρίτο ανήκε στην ευρύτερη κατηγορία brainrot. Δηλαδή περιεχόμενο εθιστικό, αποσυνδεδεμένο από κάθε λογική αφήγηση, σχεδιασμένο αποκλειστικά για να τραβάει βλέμματα και χρόνο.
Δεν μιλάμε πια για μεμονωμένες περιπτώσεις. Πρόκειται για έναν ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο που κατακλύζει τις μεγάλες πλατφόρμες, από το X μέχρι τη Meta και φυσικά το YouTube. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα εποχή περιεχομένου. Διεθνές, χωρίς πλαίσιο, χωρίς πολιτισμικά φίλτρα, φτιαγμένο για όλους και για κανέναν ταυτόχρονα.
Χαρακτηριστικό είναι και το εύρημα ανάλυσης του The Guardian, σύμφωνα με το οποίο σχεδόν το 10 τοις εκατό των ταχύτερα αναπτυσσόμενων καναλιών του YouTube φέτος ήταν AI slop, παρά τις προσπάθειες της πλατφόρμας να περιορίσει το μη αυθεντικό περιεχόμενο.
Το εντυπωσιακό είναι η παγκόσμια απήχηση αυτών των καναλιών. Στην Ισπανία, περίπου 20 εκατομμύρια χρήστες ακολουθούν δημοφιλή AI κανάλια. Στην Αίγυπτο 18 εκατομμύρια. Στις Ηνωμένες Πολιτείες 14,5 εκατομμύρια και στη Βραζιλία 13,5. Μιλάμε για μαζική κατανάλωση χωρίς γλώσσα και χωρίς σύνορα.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το κανάλι Bandar Apna Dost από την Ινδία, με πάνω από 2,4 δισεκατομμύρια προβολές. Το περιεχόμενό του μοιάζει βγαλμένο από όνειρο με πυρετό. Ένας ανθρωπόμορφος πίθηκος rhesus και ένας υπερμυώδης ήρωας τύπου Hulk πολεμούν δαίμονες και πετούν με ελικόπτερο φτιαγμένο από ντομάτες. Κι όμως, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Kapwing, τα ετήσια έσοδα μπορεί να φτάνουν τα 4,25 εκατομμύρια δολάρια.
Αντίστοιχα, το κανάλι Pouty Frenchie από τη Σιγκαπούρη, με 2 δισεκατομμύρια προβολές, στοχεύει ξεκάθαρα σε παιδικό κοινό. Ένα γαλλικό μπουλντόγκ περιπλανιέται σε δάση από καραμέλες, τρώει κρυστάλλινο σούσι και όλα συνοδεύονται από παιδικά γέλια. Τα εκτιμώμενα ετήσια έσοδα αγγίζουν τα 4 εκατομμύρια δολάρια.
Στην ίδια λογική κινείται και το Cuentos Fascinantes από τις Ηνωμένες Πολιτείες, επίσης παιδικού χαρακτήρα, με 6,65 εκατομμύρια συνδρομητές. Είναι μάλιστα το δημοφιλέστερο κανάλι της μελέτης σε αριθμό followers.
Πίσω από αυτές τις παράξενες εικόνες δεν κρύβεται απλώς δημιουργικό χάος. Υπάρχει μια οργανωμένη βιομηχανία. Ο δημοσιογράφος Max Read εξηγεί ότι υπάρχουν ολόκληρες κοινότητες σε Telegram, WhatsApp, Discord και φόρουμ, όπου άνθρωποι ανταλλάσσουν συμβουλές, ιδέες και πουλάνε ακόμη και μαθήματα για το πώς να δημιουργείς AI slop που φέρνει χρήμα. Μιλάνε για niches, για trends, για φόρμουλες. Από πιθήκους μέχρι χύτρες ταχύτητας που εκρήγνυνται πάνω σε κουζίνες.
Οι περισσότεροι δημιουργοί προέρχονται από χώρες μεσαίου εισοδήματος, όπου τα έσοδα του YouTube ξεπερνούν κατά πολύ τον μέσο μισθό. Ινδία, Ουκρανία, Κένυα, Νιγηρία, Βραζιλία, Βιετνάμ. Μέρη με πρόσβαση στο διαδίκτυο και σχετική ελευθερία στα social media.
Από την πλευρά του, το YouTube επιμένει πως η γενετική τεχνητή νοημοσύνη είναι απλώς ένα εργαλείο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για καλό ή για κακό περιεχόμενο και η πλατφόρμα δηλώνει προσηλωμένη στη σύνδεση των χρηστών με ποιοτικό υλικό, ανεξαρτήτως τρόπου δημιουργίας.
Το ερώτημα όμως παραμένει και δεν είναι καθόλου αθώο. Όταν το φτηνό, μαζικό και εθιστικό περιεχόμενο ανταμείβεται τόσο γενναιόδωρα, πόσο χώρο αφήνει τελικά για την ανθρώπινη δημιουργία. Και κυρίως, πόσο εύκολα μαθαίνουμε να συμβιβαζόμαστε με το λίγο, απλώς επειδή μας σερβίρεται ασταμάτητα.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;