Σε πολλές χώρες του κόσμου, αν γεννηθείς εκεί, παίρνεις αυτομάτως και την υπηκοότητα. Ακόμα κι αν οι γονείς σου απλώς πέρασαν για καφέ. Αλλά στην Ανταρκτική τα πράγματα γίνονται λίγο πιο… παγωμένα. Κυριολεκτικά και νομικά!
Μια ήπειρος χωρίς μόνιμους κατοίκους αλλά με μεγάλες φιλοδοξίες
Η Ανταρκτική είναι η μοναδική ήπειρος στη Γη χωρίς μόνιμο πληθυσμό. Οι θερμοκρασίες δεν αστειεύονται, η καθημερινότητα δεν συγχωρεί λάθη και γενικά δεν είναι το μέρος που λες να μεγαλώσω οικογένεια. Παρ’ όλα αυτά, από τον 19ο αιώνα κιόλας, οι μεγάλες δυνάμεις την κοιτούσαν με μισό μάτι και πολλή φιλοδοξία. Σημαίες, επιστημονικοί σταθμοί, συμβολικές κινήσεις, όλα στο τραπέζι.
Η Συνθήκη που έβαλε φρένο
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, για να μη μετατραπεί η παγωμένη ήπειρος σε πεδίο κανονικής σύγκρουσης, υπογράφηκε η Συνθήκη της Ανταρκτικής. Από το 1959 και μετά, η Ανταρκτική ορίστηκε ως ζώνη αποκλειστικά ειρηνικής επιστημονικής έρευνας. Οι εδαφικές διεκδικήσεις μπήκαν στον πάγο. Δεν ακυρώθηκαν, απλώς σταμάτησαν να προχωρούν. Χώρες όπως η Αργεντινή, η Χιλή, η Αυστραλία, η Γαλλία, η Νέα Ζηλανδία, η Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο κράτησαν τις αξιώσεις τους σε καθαρά συμβολικό επίπεδο. Εκτός από μία που είπε να το πάει λίγο παραπέρα.
Το σχέδιο που έγραψε ιστορία
Τη δεκαετία του ’70, η Αργεντινή, επί στρατιωτικής δικτατορίας του Χόρχε Ραφαέλ Βιδέλα, αποφάσισε να δοκιμάσει κάτι εντελώς πρωτότυπο. Αν δεν μπορούμε να διεκδικήσουμε εδάφη, μήπως μπορούμε να αποκτήσουμε… γεννήσεις; Έτσι, το 1977, μια έγκυος γυναίκα, η Σίλβια Μορέγιο δε Πάλμα, μεταφέρθηκε αεροπορικώς στη βάση Esperanza με έναν ξεκάθαρο στόχο. Να γεννήσει εκεί.
Και εγένετο ο πρώτος άνθρωπος
Στις 7 Ιανουαρίου 1978, γεννήθηκε ο Εμίλιο Μάρκος Πάλμα, ο πρώτος καταγεγραμμένος άνθρωπος που ήρθε στον κόσμο στην Ανταρκτική. Ιστορική στιγμή, τεράστιος συμβολισμός και παγκόσμια προσοχή. Μέχρι το 1985 ακολούθησαν άλλες δέκα γεννήσεις, όλες από γονείς αργεντίνικης ή χιλιανής καταγωγής και πάντα μέσα σε επιστημονικές βάσεις. Κάπου εκεί, όμως, το πείραμα σταμάτησε. Οι κίνδυνοι ήταν πολλοί και το διπλωματικό όφελος σχεδόν ανύπαρκτο.
Τι ισχύει τελικά με την υπηκοότητα
Εδώ έρχεται η ψυχρή αλήθεια του νόμου. Παρά τον εντυπωσιακό χαρακτήρα τους, αυτές οι γεννήσεις δεν άλλαξαν απολύτως τίποτα στο νομικό καθεστώς της Ανταρκτικής. Η γέννηση εκεί δεν σου χαρίζει υπηκοότητα. Τα παιδιά απέκτησαν απλώς την ιθαγένεια των γονέων τους και τέλος. Και όμως, μέσα σε όλο αυτό, υπάρχει ένα στατιστικό που σηκώνει φρύδι. Και τα 11 παιδιά επέζησαν. Μηδενική βρεφική θνησιμότητα. Παγκόσμιο ρεκόρ. Με δείγμα μικρό, αλλά ιστορικά αδιαμφισβήτητο. Η Ανταρκτική μπορεί να μην έγινε ποτέ πατρίδα κανενός, αλλά απέδειξε ότι ακόμα και στο πιο αφιλόξενο μέρος του πλανήτη, η ανθρώπινη ιστορία βρίσκει τρόπους να γράφεται. Και κάποιες φορές, να μας αφήνει με το στόμα ανοιχτό.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;