Η σεξουαλική επιθυμία είναι από τα πιο παρεξηγημένα κομμάτια της ανθρώπινης φύσης. Από τη μία, ζούμε σε μια εποχή όπου το σεξ προβάλλεται παντού σαν δείγμα αυτοπεποίθησης και ελευθερίας. Από την άλλη, ελάχιστοι μιλούν ανοιχτά για τη στιγμή που η επιθυμία σταματά να είναι απόλαυση και μετατρέπεται σε κάτι που σε εξαντλεί ψυχικά. Η υπερσεξουαλικότητα δεν έχει να κάνει με το πόσο συχνά κάνεις σεξ, αλλά με το αν νιώθεις ότι έχεις χάσει τον έλεγχο απέναντι στην ίδια σου την παρόρμηση.
Στην πραγματικότητα, η γραμμή ανάμεσα στη φυσιολογικά αυξημένη λίμπιντο και την καταναγκαστική σεξουαλική συμπεριφορά δεν είναι πάντα εύκολο να φανεί. Ειδικά σήμερα, που η διέγερση βρίσκεται κυριολεκτικά ένα swipe μακριά, ο εγκέφαλος βομβαρδίζεται συνεχώς με ερεθίσματα. Κι εκεί είναι που αρκετοί άνθρωποι αρχίζουν να χρησιμοποιούν το σεξ όχι σαν μέσο σύνδεσης ή ευχαρίστησης, αλλά σαν προσωρινή αναισθησία απέναντι στο άγχος, τη μοναξιά ή τη θλίψη.
Υψηλή λίμπιντο ή υπερσεξουαλικότητα;
Το βασικό λάθος που γίνεται συχνά είναι ότι ταυτίζουμε την έντονη σεξουαλική επιθυμία με την παθολογία. Δεν είναι όμως το ίδιο πράγμα. Ένας άνθρωπος με υψηλή λίμπιντο μπορεί να απολαμβάνει τη σεξουαλική του ζωή χωρίς να καταστρέφεται η καθημερινότητά του. Νιώθει ικανοποίηση και όχι ενοχή μετά.
Στην υπερσεξουαλικότητα, όμως, η κατάσταση αλλάζει. Η σεξουαλική πράξη ή η συνεχής αναζήτηση διέγερσης λειτουργεί σαν μηχανισμός εκτόνωσης. Για λίγα λεπτά έρχεται η ανακούφιση και μετά επιστρέφουν το κενό, η ντροπή ή η ανάγκη να επαναληφθεί ξανά η ίδια συμπεριφορά.
Αν παρατηρείς ότι οι σκέψεις γύρω από το σεξ καταλαμβάνουν υπερβολικά μεγάλο μέρος της ημέρας σου ή αν οι επιλογές σου αρχίζουν να επηρεάζουν τη δουλειά, τις σχέσεις, τα οικονομικά ή ακόμη και την υγεία σου, τότε μάλλον δεν μιλάμε απλώς για «μεγάλη όρεξη».
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Η υπερσεξουαλικότητα δεν εμφανίζεται ξαφνικά χωρίς λόγο. Συνήθως υπάρχει ένα βαθύτερο υπόβαθρο.
Σε κάποιες περιπτώσεις σχετίζεται με διαταραχές ψυχικής υγείας, όπως η διπολική διαταραχή, το PTSD ή το έντονο άγχος. Άλλες φορές συνδέεται με τραυματικές εμπειρίες, απόρριψη ή κακοποίηση, όπου το σεξ μετατρέπεται σε έναν τρόπο να καλυφθεί ένα συναισθηματικό κενό.
Υπάρχει επίσης και η νευροβιολογική πλευρά. Ο εγκέφαλος «εκπαιδεύεται» στη γρήγορη ανταμοιβή μέσω της ντοπαμίνης και αρχίζει να ζητά όλο και πιο συχνά αυτή τη στιγμιαία εκτόνωση. Κάπως έτσι δημιουργείται ένας κύκλος που μοιάζει δύσκολο να σπάσει.
Ο όρος «εθισμός στο σεξ» είναι ακριβής;
Ο όρος χρησιμοποιείται πολύ συχνά στην καθημερινότητα, όμως η επιστημονική κοινότητα παραμένει επιφυλακτική. Το DSM-5 δεν αναγνωρίζει επίσημα τον «εθισμό στο σεξ» ως ξεχωριστή διαγνωστική κατηγορία, καθώς ο εθισμός συνδέεται παραδοσιακά με ουσίες.
Αρκετοί ειδικοί προτιμούν τον όρο «καταναγκαστική σεξουαλική συμπεριφορά», γιατί το βασικό χαρακτηριστικό δεν είναι η αναζήτηση ευχαρίστησης, αλλά η αδυναμία ελέγχου της παρόρμησης. Πολύ συχνά, το άτομο δεν δρα επειδή το απολαμβάνει πραγματικά, αλλά επειδή προσπαθεί να καταπραΰνει ένα εσωτερικό άγχος.
Τι μπορείς να κάνεις για να πάρεις ξανά τον έλεγχο
Αναγνώρισε τι κρύβεται πίσω από την παρόρμηση
Πριν από κάθε καταναγκαστική συμπεριφορά υπάρχει συνήθως ένα συναίσθημα. Άγχος, απόρριψη, μοναξιά, θυμός, βαρεμάρα. Αν μάθεις να αναγνωρίζεις το trigger, έχεις ήδη κάνει ένα τεράστιο βήμα.
Βάλε όρια στην ψηφιακή υπερδιέγερση
Η συνεχής έκθεση σε σεξουαλικό περιεχόμενο δεν βοηθά έναν εγκέφαλο που ήδη δυσκολεύεται να ρυθμίσει τις παρορμήσεις του. Μερικές φορές χρειάζεται κυριολεκτικά να απομακρύνεις τα ερεθίσματα για να μπορέσεις να αναπνεύσεις ψυχικά.
Δοκίμασε την καθυστέρηση αντί της άμεσης αντίδρασης
Οι ειδικοί συχνά προτείνουν τον κανόνα των 10 ή 15 λεπτών. Αντί να αντιδράσεις αυτόματα στην παρόρμηση, δώσε χρόνο στον εγκέφαλο να «ξεφουσκώσει». Μπορεί να ακούγεται απλό, αλλά στην πράξη βοηθά περισσότερο απ’ όσο φαντάζεσαι.
Βρες νέες πηγές ανταμοιβής
Η άσκηση, ο χορός, η δημιουργικότητα, ακόμη και μια δραστηριότητα που απαιτεί συγκέντρωση, βοηθούν τον εγκέφαλο να παράγει ντοπαμίνη με πιο σταθερό και υγιή τρόπο. Δεν είναι μαγική λύση, αλλά είναι μέρος της αποκατάστασης.
Μίλα σε ειδικό χωρίς ντροπή
Αυτό ίσως είναι και το πιο δύσκολο βήμα. Πολλοί άνθρωποι μένουν παγιδευμένοι για χρόνια επειδή φοβούνται ότι θα χαρακτηριστούν «διεστραμμένοι» ή «ανώμαλοι». Όμως η υπερσεξουαλικότητα δεν είναι ηθική αποτυχία. Είναι μια κατάσταση που χρειάζεται κατανόηση και σωστή υποστήριξη.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι επιθυμείς. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η επιθυμία σε καταπίνει τόσο, ώστε να μη σου αφήνει χώρο να ηρεμήσεις, να συνδεθείς ουσιαστικά ή να νιώσεις πραγματικά καλά με τον εαυτό σου.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply