Κάποιες φορές κοιτάζω το παιδί την ώρα που κοιμάται και αναρωτιέμαι τι να συμβαίνει άραγε πίσω από εκείνα τα κλειστά βλέφαρα που τρεμοπαίζουν ελαφρά. Υπάρχει μια λανθασμένη εντύπωση ότι ο ύπνος είναι μια παθητική κατάσταση, ένας τρόπος να γεμίσουν οι μπαταρίες για να συνεχιστεί το παιχνίδι αργότερα. Στην πραγματικότητα όμως για ένα μωρό ο ύπνος είναι η πιο παραγωγική ώρα της ημέρας του. Είναι εκείνη η ιερή στιγμή που ο εγκέφαλος αρχίζει να ταξινομεί το χάος των ερεθισμάτων που δέχτηκε όσο ήταν ξύπνιο. Από το έντονο κόκκινο χρώμα ενός παιχνιδιού μέχρι τον περίεργο ήχο που έκανε η ηλεκτρική σκούπα, όλα πρέπει να μπουν σε φακέλους και να αποθηκευτούν σωστά.
Η μαγεία της ταξινόμησης
Αν το καλοσκεφτείς η καθημερινότητα ενός βρέφους είναι ένας καταιγισμός πληροφοριών που εμείς ως ενήλικες θεωρούμε δεδομένες. Για εκείνο όμως το να καταφέρει να πιάσει ένα αντικείμενο ή να αναγνωρίσει μια φωνή είναι μια σύνθετη εξίσωση που απαιτεί τεράστια ενέργεια. Όταν λοιπόν έρχεται η ώρα της ξεκούρασης ο εγκέφαλος δεν κατεβάζει ρολά αλλά ξεκινά μια εσωτερική επεξεργασία. Οι νέες συνδέσεις που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της ημέρας σταθεροποιούνται και οι εμπειρίες μετατρέπονται σε μόνιμη γνώση. Είναι εντυπωσιακό το πώς μια μικρή σιέστα μπορεί να λειτουργήσει ως ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε μια προσπάθεια και στην τελική κατάκτηση μιας δεξιότητας.
Το κρυφό παράθυρο της σωστής στιγμής
Πολλές φορές παρασύρομαι και εγώ από τη δική μου ανάγκη να ολοκληρώσουμε μια βόλτα ή να τελειώσουμε ένα παιχνίδι παρατείνοντας την ώρα που το μωρό μένει ξύπνιο. Ωστόσο η βιολογία έχει τους δικούς της κανόνες και δεν σηκώνει πολλές διαπραγματεύσεις. Υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρονικό σημείο όπου το μυαλό έχει φτάσει στο μέγιστο της χωρητικότητάς του και ζητάει επειγόντως να κάνει αποθήκευση δεδομένων. Αν προσπεράσουμε αυτό το σημείο η πληροφορία αρχίζει να θολώνει και η κούραση μετατρέπεται σε εκνευρισμό. Ο ύπνος που έρχεται αμέσως μετά από μια νέα ανακάλυψη δρα σαν ένα είδος αόρατης κόλλας που κρατάει τις αναμνήσεις και τις κινήσεις στη θέση τους εμποδίζοντας τα νέα ερεθίσματα να τις σβήσουν.
Η παρατήρηση ως το καλύτερο εργαλείο μας
Δεν χρειάζεται να είμαστε με ένα χρονόμετρο στο χέρι ούτε να αγχωνόμαστε για τα αυστηρά προγράμματα που διαβάζουμε δεξιά και αριστερά. Το μωρό μας είναι ο καλύτερος δάσκαλος σε αυτό και μας δείχνει τον δρόμο αρκεί να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά. Ένα βλέμμα που χάνεται στο κενό ή μια ξαφνική αλλαγή στη διάθεση είναι συχνά τα σημάδια ότι η επεξεργασία πληροφοριών ολοκληρώθηκε για τώρα και ήρθε η ώρα για το επόμενο στάδιο. Σεβόμενες αυτούς τους ρυθμούς δεν προσφέρουμε απλώς ξεκούραση αλλά δίνουμε στο παιδί τα θεμέλια για να αντιληφθεί τον κόσμο με περισσότερη αυτοπεποίθηση και ηρεμία.
Στο τέλος της ημέρας η δική μας ωριμότητα έγκειται στο να καταλάβουμε ότι η ανάπτυξη δεν είναι ένας αγώνας δρόμου για το ποιος θα μείνει ξύπνιος περισσότερο ή ποιος θα μάθει πιο γρήγορα. Είναι μια όμορφη και αργή διαδικασία που απαιτεί ισορροπία ανάμεσα στη δράση και στην παύση. Αφήνοντας το παιδί να κοιμηθεί τη στιγμή που το έχει ανάγκη του δίνουμε το μεγαλύτερο δώρο να καταλάβει και να αγαπήσει όλα όσα ανακάλυψε.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;