Αν πιάνεις τον εαυτό σου να πάει να ανοίξει το κινητό έτσι για λίγο και τελικά να χαώνεσαι για ώρες σε TikTok και reels, σου έχουμε μια αλήθεια, δεν είσαι ο μόνος. Αυτή η συνεχόμενη εναλλαγή εικόνων, ήχων και πληροφοριών έχει αρχίσει να αφήνει το στίγμα της στον τρόπο που σκεφτόμαστε, συγκεντρωνόμαστε και εν τέλει νιώθουμε. Ο όρος brain rot δεν έχει επιστημονική βάση, όμως περιγράφει με αρκετή ακρίβεια θα λέγαμε μια καθημερινή εμπειρία που βιώνουμε πολλοί από εμάς, την αίσθηση ότι το μυαλό κάπως κουράζεται και δυσκολεύεται να μείνει σε ένα και μόνο πράγμα. Αυτό μπορεί να είναι το να διαβάσεις ένα βιβλίο, να δεις μια δίωρη ταινία, να παίξεις online ρουλέτα στην Ελλάδα ή ή να ακούσεις ένα podcast, χαμούλης με λίγα λόγια.
Και που σαι, σου έχουμε νέα, δεν πρόκειται απλώς για μια κακή συνήθεια. Είναι ένας τρόπος λειτουργίας που, σιγά σιγά, επηρεάζει την ποιότητα και την ικανότητα του να εστιάζουμε και να έχουμε στραμμένη την προσοχής μας κάπου.
Τι συμβαίνει, όμως, πραγματικά στο κεφάλι σου
Κάθε φορά που σκρολάρεις, ο εγκέφαλός σου εκτίθεται σε μια καταιγίδα μικρών ερεθισμάτων. Ένα βίντεο 10 δευτερολέπτων, μετά άλλο ένα, μετά ένα πιο αστείο, μετά μια είδηση, μετά κάτι έτσι συγκινητικό. Αυτή η συνεχής εναλλαγή ενεργοποιεί την παραγωγή ντοπαμίνης που είναι συνυφασμένη με την ευχαρίστηση, αλλά και την επιβράβευση.
Και για να πούμε την πικρή μας αλήθεια, το πρόβλημα δεν είναι η ντοπαμίνη αυτή καθαυτή. Είναι ο τρόπος που την εκπαιδεύεις να λειτουργεί. Όταν ο εγκέφαλος συνηθίζει σε άμεσες, εύκολες δόσεις ευχαρίστησης, αρχίζεις μετά να του βάζεις δύσκολα όταν πας για tasks που θέλουν χρόνο και συγκέντρωση. Ένα βιβλίο, μια εργασία, ακόμη και μια συζήτηση μπορεί να φαίνονται πιο βαριά και ασήκωτα από ό,τι παλαιόθεν.
Το μυαλό έχει πια εκπαιδευτεί να ζητά συνεχώς το επόμενο ερέθισμα.
Γιατί δεν μπορείς να συγκεντρωθείς όπως παλιά
Έχεις παρατηρήσει ότι ξεκινάς κάτι και μέσα σε λίγα λεπτά πιάνεις το κινητό σου χωρίς κανένα μα κανένα λόγο; Ε, αυτό δεν είναι τυχαίο. Η συνεχής κατανάλωση γρήγορου περιεχομένου μειώνει την αντοχή σου στην πλήξη. Και η πλήξη, όσο κι αν δεν θέλουμε να το χωνέψουμε, είναι απαραίτητο στοιχείο όταν θέλουμε να είμαστε focus.
Όταν δεν αντέχεις ούτε ελάχιστα λεπτά χωρίς εξωτερικό ερέθισμα, το μυαλό σου αρχίζει να πετάει σαν πεταλουδίτσα από σκέψη σε σκέψη. Το multitasking, που συχνά θεωρείται καλό skill, στην πραγματικότητα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την όλη κατάσταση. Αντί να κάνεις πολλά πράγματα μαζί, καταλήγεις να μην τελειώνεις τελικά κανένα κανένα.
Και κάπου εκεί ξεσπάς, αμάν, δεν μπορώ να συγκεντρωθώ.
Μικρά σημάδια που παίζει και να αγνοείς
Δεν θέλει να είσαι ατελείωτες ώρες online για να σε επηρεάσει όλο αυτό. Αρκούν μερικές καθημερινές συνήθειες και τσουπ. Π.χ.
Ξεκινάς να δεις ένα βίντεο και καταλήγεις να έχεις ήδη δει 20 χωρίς να το πάρεις πρέφα.
Δυσκολεύεσαι να διαβάσεις πάνω από 2 σελίδες από ένα βιβλίο.
Βαριέσαι πιο εύκολα από πριν.
Έχεις μια διαρκή ανάγκη να ανοίξεις κινητό και σόσιαλ.
Τα παραπάνω δεν είναι απλώς κακές συνήθειες. Είναι ενδείξεις ότι η προσοχή σου έχει αρχίσει να πάει περίπατο.
Υπάρχει τρόπος να συνέλθεις;
Η καλή είδηση είναι ότι ο εγκέφαλός έχει μεγάλη ευελιξία και πλαστικότητα. Μπορεί να προσαρμοστεί ξανά και ξανά, αρκεί να του δώσεις χώρο και χρόνο. Δεν χρειάζονται απότομες αλλαγές, ούτε να την δεις μοναχός και να απέχεις από την τεχνολογία και τα κινητά, tablet. Μικρά μικρά βήματα κάθε φορά.
Όπως, π.χ. δοκίμασε να αφήνεις το κινητό μακριά όταν κάνεις κάτι που θέλει συγκέντρωση. Ακόμη και 15 λεπτάκια χωρίς καμιά μα καμία διακοπή μπορούν να αλλάξουν το workflow σου. Επίσης, μια βόλτα χωρίς μουσική, λίγα λεπτά ησυχίας, απλές αναπνοές μέσα στην ημέρα με κλειστά μάτια, βοηθάνε φουλ απλή.
Στην αρχή θα σε πιάσει ανησυχία και μάλλον θα είσαι και ανυπόμονος. Φυσιολογικό. Απόλυτα. Το μυαλό έχει μάθει αλλιώς, ώρα να ξεμάθει. Όμως, όσο εξασκείσαι, τόσο θα επανέρχεται η ικανότητα να μένεις σε κάτι χωρίς να αποσπάσει..
Ισορροπώντας
Δεν χρειάζεται να ρίξεις στο πυρ το εξώτερον τα social media. Καλώς ή κακώς είναι μέρος της καθημερινότητάς μας και, σε πολλές περιπτώσεις, σε χαλαρώνουν ή είναι και fun. Το θέμα είναι η χρήση τους, να μην είναι ανεξέλεγκτη.
Το brain rot δεν εμφανίζεται από τη μία μέρα στην άλλη ή από τη μια στιγμή στην άλλη. Θέλει μικρές, επαναλαμβανόμενες συνήθειες και κινήσεις. Το ίδιο ισχύει και για το reset. Eπίγνωση και μερικά όρια θέλει, για να μπεις ξανά στο κέντρο σου.
Και ίσως, τελικά, πού ξέρεις, να ανακαλύψεις ότι η συγκέντρωση δεν χάθηκε ποτέ, απλώς είχε θαφτεί κάτω από το χαλί.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;
Leave a Reply