Οι πιο κακόγουστες πρωταπριλιάτικες φάρσες στην ιστορία

Η Πρωταπριλιά είναι μια από εκείνες τις μέρες που η αλήθεια και το ψέμα μπλέκονται επικίνδυνα. Η παράδοση θέλει τους ανθρώπους να σκαρώνουν φάρσες και μικρά ψέματα απλώς για γέλιο. Ωστόσο, στην ιστορία υπάρχουν και περιπτώσεις όπου το “αστείο” ξεπέρασε το όριο της αθωότητας και άφησε πίσω του θυμό, σύγχυση ή ακόμα και πραγματική αναστάτωση. Από ψεύτικες ειδήσεις που έπεισαν εκατομμύρια μέχρι φάρσες που εκμεταλλεύτηκαν τις ελπίδες ανθρώπων, ορισμένα πρωταπριλιάτικα κόλπα δεν έμειναν στην ιστορία ως έξυπνα. Έμειναν ως κακόγουστα.

Το περίφημο «δέντρο σπαγγέτι» του BBC

Το 1957 το BBC παρουσίασε σε τηλεοπτικό ρεπορτάζ μια φαινομενικά σοβαρή είδηση. Στην εκπομπή Panorama έδειχνε αγρότες στην Ελβετία να μαζεύουν… σπαγγέτι από δέντρα. Το βίντεο ήταν τόσο πειστικό που πολλοί τηλεθεατές τηλεφώνησαν στο κανάλι για να μάθουν πώς μπορούν να καλλιεργήσουν και οι ίδιοι σπαγγέτι στον κήπο τους.

Σήμερα η φάρσα θεωρείται κλασική. Την εποχή εκείνη όμως αρκετοί θεώρησαν ότι ένα σοβαρό ενημερωτικό πρόγραμμα δεν έπρεπε να μεταδίδει ψεύτικες ειδήσεις. Για πολλούς ήταν η στιγμή που κατάλαβαν πόσο εύκολα μπορεί ένα μέσο ενημέρωσης να επηρεάσει την κοινή γνώμη.

Το «Taco Liberty Bell» που εξόργισε τους Αμερικανούς

Το 1996 η εταιρεία Taco Bell δημοσίευσε ολοσέλιδες καταχωρήσεις σε μεγάλες αμερικανικές εφημερίδες ανακοινώνοντας ότι είχε αγοράσει το ιστορικό σύμβολο των ΗΠΑ, το Liberty Bell, και το μετονόμαζε σε “Taco Liberty Bell”.

Η είδηση προκάλεσε τεράστια οργή. Χιλιάδες πολίτες τηλεφώνησαν τόσο στην εταιρεία όσο και στην υπηρεσία που διαχειρίζεται το μνημείο. Μόνο αργότερα αποκαλύφθηκε ότι επρόκειτο για πρωταπριλιάτικη φάρσα.

Παρότι πολλοί διαφημιστές την θεωρούν επιτυχημένο marketing stunt, αρκετοί την κατέταξαν στις πιο κακόγουστες φάρσες. Ο λόγος ήταν απλός. Χρησιμοποίησε ένα εθνικό σύμβολο για διαφημιστικούς σκοπούς.

Η φάρσα που κόστισε… δουλειές

Το 2016 η Google λάνσαρε ένα πρωταπριλιάτικο αστείο μέσα στο Gmail. Η λειτουργία “Mic Drop” έστελνε ένα email μαζί με ένα GIF από έναν χαρακτήρα που έκανε μια κίνηση τύπου «ρίχνω το μικρόφωνο και φεύγω».

Το πρόβλημα ήταν ότι πολλοί χρήστες πάτησαν κατά λάθος το κουμπί αυτό σε επαγγελματικά email. Το αποτέλεσμα ήταν αμήχανα μηνύματα σε εργοδότες, πελάτες ή συνεργάτες. Υπήρξαν μάλιστα αναφορές για ανθρώπους που έχασαν επαγγελματικές ευκαιρίες εξαιτίας του.

Η Google αναγκάστηκε να αποσύρει το αστείο μέσα σε λίγες ώρες και να ζητήσει δημόσια συγγνώμη.

Οι «φάρσες ελπίδας» στο Ιράκ

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 εμφανίστηκαν και φάρσες που μόνο αστείες δεν μπορούσαν να θεωρηθούν. Σε κρατικά μέσα του Ιράκ δημοσιεύτηκαν ειδήσεις που έλεγαν ότι οι διεθνείς κυρώσεις εναντίον της χώρας καταργούνται ή ότι οι πολίτες θα λάβουν περισσότερα τρόφιμα.

Χιλιάδες άνθρωποι πίστεψαν τις ανακοινώσεις και γέμισαν ελπίδα για καλύτερες συνθήκες ζωής. Λίγο αργότερα αποκαλύφθηκε ότι επρόκειτο για πρωταπριλιάτικο “αστείο”.

Για πολλούς ιστορικούς και δημοσιογράφους αυτές οι φάρσες θεωρούνται από τις πιο κυνικές που έγιναν ποτέ.

Όταν η φάρσα γίνεται παραπληροφόρηση

Η Πρωταπριλιά υπάρχει εδώ και αιώνες και συνδέεται με μικρά αθώα πειράγματα. Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι όταν εμπλέκονται μεγάλα μέσα ενημέρωσης, εταιρείες ή πολιτικές εξουσίες, η γραμμή ανάμεσα στο χιούμορ και την παραπληροφόρηση γίνεται πολύ λεπτή.

Στην εποχή των social media αυτό το όριο είναι ακόμη πιο επικίνδυνο. Μια φάρσα μπορεί να ταξιδέψει σε λίγα λεπτά σε ολόκληρο τον κόσμο και να δημιουργήσει σύγχυση πριν καν αποκαλυφθεί η αλήθεια.

Και ίσως αυτό να είναι το πραγματικό μάθημα της Πρωταπριλιάς. Το καλύτερο αστείο είναι εκείνο που κάνει τους ανθρώπους να γελούν μαζί, όχι εκείνο που τους κάνει να νιώθουν κορόιδα.

Μάρθα Κατσαρού

Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;