Η ιστορία της επιστήμης είναι γεμάτη από λαμπρά μυαλά και σπουδαίες ανακαλύψεις όμως αν κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά πίσω από τα μεγάλα βραβεία θα δούμε πως πολλές γυναίκες έμειναν στη σκιά των εργαστηρίων τους. Είναι κάπως ειρωνικό το πώς μερικά από τα πιο καθοριστικά βήματα της ανθρωπότητας οφείλονται σε γυναίκες που δεν είδαν ποτέ το όνομά τους στις επίσημες ανακοινώσεις ενώ οι άνδρες συνάδελφοί τους καρπώνονταν τη δόξα και την αναγνώριση. Αυτές οι γυναίκες δεν ήταν απλώς βοηθοί αλλά οι πραγματικοί αρχιτέκτονες θεωριών που άλλαξαν τον κόσμο και η δική μας ωριμότητα επιβάλλει να αναγνωρίσουμε τη συνεισφορά τους με το όνομά τους.
Η κλεμμένη φωτογραφία του DNA
Όταν μιλάμε για τη δομή του DNA το μυαλό όλων πηγαίνει στον Watson και τον Crick όμως η πραγματική ηρωίδα αυτής της υπόθεσης ήταν η Rosalind Franklin η οποία κατάφερε να αποτυπώσει τη διάσημη Φωτογραφία 51. Χωρίς αυτή την εικόνα η κατανόηση της διπλής έλικας θα ήταν αδύνατη όμως η Franklin δεν έλαβε ποτέ το Νόμπελ που της άξιζε καθώς οι συνάδελφοί της χρησιμοποίησαν τα δεδομένα της χωρίς την άδειά της. Η ίδια έφυγε από τη ζωή νωρίς χωρίς να μάθει ποτέ το μέγεθος της επιρροής που είχε το έργο της στην παγκόσμια επιστήμη κάτι που μας κάνει να αναρωτιόμαστε πόσες ακόμα τέτοιες περιπτώσεις παραμένουν κρυμμένες σε παλιά αρχεία.
Τα αστέρια που δεν είχαν το όνομά της
Μια παρόμοια αδικία βίωσε και η Jocelyn Bell Burnell η οποία ως φοιτήτρια ανακάλυψε τους πάλσαρ δηλαδή τα περιστρεφόμενα αστέρια νετρονίων που εκπέμπουν ραδιοκύματα. Παρά το γεγονός ότι εκείνη παρατήρησε πρώτη το φαινόμενο και ανέλυσε τα δεδομένα το Νόμπελ Φυσικής του 1974 απονεμήθηκε στον επιβλέποντα καθηγητή της και σε έναν ακόμα συνάδελφό του. Η ίδια αντιμετώπισε την κατάσταση με μια αξιοθαύμαστη γενναιοδωρία και ψυχραιμία δηλώνοντας πως έτσι ήταν η δομή της επιστήμης τότε όμως εμείς σήμερα ξέρουμε καλά πως η δική της οξυδέρκεια ήταν εκείνη που άνοιξε έναν νέο δρόμο στην αστροφυσική.
Η μητέρα της πυρηνικής σχάσης
Στο ίδιο μοτίβο κινήθηκε και η ζωή της Lise Meitner η οποία έπαιξε τον πιο κρίσιμο ρόλο στην ανακάλυψη της πυρηνικής σχάσης αλλά είδε τον συνεργάτη της Otto Hahn να παραλαμβάνει μόνος του το βραβείο Νόμπελ Χημείας. Η Meitner αναγκάστηκε να διαφύγει από τη ναζιστική Γερμανία και συνέχισε να καθοδηγεί τον Hahn μέσω αλληλογραφίας δίνοντάς του τις θεωρητικές εξηγήσεις που του έλειπαν για τα πειράματά του. Παρόλο που η επιστημονική κοινότητα αργότερα αναγνώρισε το λάθος της ονομάζοντας ένα χημικό στοιχείο προς τιμήν της η απουσία της από τη λίστα των βραβευμένων παραμένει μια ανοιχτή πληγή στην ιστορία της φυσικής.
Με λίγα λόγια, είναι βασικό να θυμόμαστε αυτές τις ιστορίες όχι για να μείνουμε στην πίκρα της αδικίας αλλά για να καταλάβουμε πως η γνώση δεν έχει φύλο ακόμα και αν η αναγνώριση συχνά είχε.
Γεια σου φίλη! Είμαι η Μάρθα και αγαπώ καθετί καινούργιο! Παρόλο που ξεκίνησα με σπουδές στη Διοίκηση Επιχειρήσεων, το πάθος μου για τη γραφή με οδήγησε στη Δημοσιογραφία, όπου ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στο ΕΚΠΑ. Πάντα με γοήτευε ο κόσμος του lifestyle, της μόδας, της ομορφιάς και της διακόσμησης (ζυγός που θέλει αρμονία), και τώρα έχω τη χαρά να μοιράζομαι τις δικές μου ιδέες και σκέψεις μαζί σου. Είσαι έτοιμη για αυτό το ταξίδι;