Όλοι θέλουμε τα παιδιά μας να είναι χαρούμενα, να έχουν φίλους, να γελούν και να μη νιώθουν ποτέ μόνα τους. Όμως, κάποιες φορές, παρά τις προσπάθειές μας, βλέπουμε το παιδί μας να μένει στο περιθώριο, να δυσκολεύεται να βρει παρέα, να νιώθει άβολα σε πάρτι ή να κολλάει δίπλα μας στην παιδική χαρά. Τότε ξεκινάει το βασανιστικό ερώτημα: “Τι κάνω λάθος; Φταίω εγώ;”

Η αλήθεια είναι πως κανένας δεν γεννιέται με “εγχειρίδιο” γονικής φροντίδας, και η ανατροφή των παιδιών κρύβει παγίδες που δεν είναι φανερές με την πρώτη ματιά. Αν κάποιες δικές μας συμπεριφορές εμποδίζουν το παιδί μας χωρίς να το καταλαβαίνουμε, δεν είμαστε οι μόνοι. Και ευτυχώς, υπάρχει τρόπος να αλλάξουμε πορεία.

Η υπερπροστασία μπορεί να κρατά το παιδί σου “εκτός παιχνιδιού”

Είναι φυσικό να θέλουμε να προστατέψουμε το παιδί μας από την απογοήτευση, την απόρριψη ή έναν μικρό τραυματισμό στην παιδική χαρά. Όμως, κάθε φορά που επεμβαίνουμε πριν το παιδί προσπαθήσει μόνο του, του στερούμε μια πολύτιμη εμπειρία. Τα παιδιά χρειάζονται να περνούν μικρές “μάχες” για να μάθουν να επικοινωνούν, να διαφωνούν, να χάνουν και να ξανασηκώνονται. Αν βιαζόμαστε να “διορθώσουμε” τα πάντα, δεν του αφήνουμε χώρο να χτίσει αυτοπεποίθηση. Το κοινωνικό παιχνίδι είναι δύσκολο, αλλά είναι και ένας χώρος εξάσκησης. Αν δεν του επιτρέψουμε να συμμετέχει χωρίς “δίχτυ ασφαλείας”, δεν θα μάθει ποτέ να ισορροπεί μόνο του.

Το παιδί δεν είναι ένα “πρότζεκτ” με γεμάτο πρόγραμμα

Δραστηριότητες, φροντιστήρια, αθλήματα, μουσική – όλα είναι καλά. Αλλά αν το παιδί σου δεν έχει καθόλου χρόνο να βαρεθεί, να παίξει αυθόρμητα ή να συναντήσει άλλα παιδιά χωρίς ενήλικες να οργανώνουν τα πάντα, τότε δεν έχει πραγματικές ευκαιρίες να κοινωνικοποιηθεί. Η κοινωνική ανάπτυξη δεν έρχεται μέσα από οργανωμένες δραστηριότητες, αλλά μέσα από τα μικρά, “χαοτικά” διαλείμματα. Το παιδί χρειάζεται να παίζει χωρίς καθοδήγηση, να μαλώνει, να συμφιλιώνεται, να κάνει λάθη και να ζητάει συγγνώμη. Αυτά δεν τα βρίσκει στο οργανωμένο πρόγραμμα, τα βρίσκει στο αυθόρμητο παιχνίδι.

Εσύ είσαι ο καθρέφτης του παιδιού σου

Αν εσύ δεν χαιρετάς τους γείτονες, δεν ανοίγεσαι σε συζητήσεις, δεν προσκαλείς κόσμο ή δεν δείχνεις ενσυναίσθηση, πώς περιμένεις από το παιδί σου να κάνει όλα αυτά; Δεν υπάρχει εγχειρίδιο, αλλά υπάρχει το δικό σου παράδειγμα. Αν το μόνο που βλέπει είναι συγκρίσεις, κριτική ή γκρίνια, τότε θα φοβηθεί να εκτεθεί. Θα προτιμήσει τη σιωπή από την πιθανή αποτυχία. Αν εσύ δείχνεις θετική διάθεση, ρωτάς, ακούς και επικοινωνείς με σεβασμό, αυτό το “σποράκι” θα μεγαλώσει και στο παιδί. Το κοινωνικό ένστικτο καλλιεργείται και χρειάζεται καθημερινή “λίπανση” με παράδειγμα και αποδοχή.

Εν ολίγοις, δεν χρειάζεται να γίνεις άλλος άνθρωπος, ούτε να πιάσεις δουλειά ως παιδοψυχολόγος. Μικρές αλλαγές στον τρόπο που συμπεριφέρεσαι, στον τρόπο που μιλάς και στον χρόνο που διαθέτεις, αρκούν για να δώσεις στο παιδί σου τα εργαλεία που θα το βοηθήσουν να ανθίσει κοινωνικά. Να κάνει φίλους, να διαχειρίζεται τις δυσκολίες, να βρει τη φωνή του και να νιώθει καλά με τον εαυτό του. Γιατί η φιλία δεν είναι μια μαγική ικανότητα, είναι μια δεξιότητα που χτίζεται με φροντίδα, χρόνο και χώρο.